Diyalektik Materyalizm Tarihsel Materyalizm

0
66
diyalektik-materyalizm

Önsöz

Diyalektik ve Tarihsel Materyalizm kitabını hazırlama girişimi iki temel etkene dayanmaktadır. Birincisi teorik eğitimde bütünlüğü ve düzenliliği sağlamak amacıdır. Teori üzerinde “bulutların” dolaştığı bir tarihsel dönemden geçiyoruz. Öyle ki; Marksizm-Leninizm, döneklerin ağzından büyük saldırılara maruz kalıyor. Teori üzerinden SBKP’nin hegemonyasının kalkması, doğruluk için referans noktalarının bir anlamda “yok olması”, en başta burjuvazinin ve onun hempalarının saldırılarını kolaylaştırmıştır. Bugün Marksizm-Leninizm’e sövmeyi, kapitalizmin “piyasa ekonomisi” içinde yer edinebilmek için temel araç hâline getirenler bu noktada pek “zorlukla” karşılaşıyor değiller. Hatta sövmek, yakın döneme kadar “para etmektedir” ve modadır. Ama hayat bu ya, sınıf mücadelesi SSCB olmadan da işliyor ve kapitalizm varoldukça işleyecek ve bugünlerde aslında Marksizm’e saldırmanın pek de o kadar kazandırıcı olmadığı ortaya çıkmaya başlıyor.
Marksizm-Leninizm; diyalektik ve tarihsel materyalizm, ekonomi-politik ve bilimsel komünizmin bütünlüğünü ifade eder. Bu üç bileşenin teorik temeli diyalektik ve tarihsel materyalizmdir. Saldırılar direkt olmasa da, dolaylı yoldan bu alanı hedef almaktadır. Açıktan diyalektik materyalizme saldırı çok zor olduğundan olsa gerek, burjuva kalemşörler, dolaylı saldırı yolları buluyorlar. Bu ise, daha dikkatli olmayı, daha iyi bir eğitim almayı gerektiriyor.
Bugün, Anadolu insanı, özellikle genç insanlar; Marx, Engels ve Lenin’i okumadan, onun eleştirilerini okuyorlar ve mevcut dünya konjonktürü bunu olanaklı kılıyor. Bu noktada yürütülen tartışma ve eğitimin temel dayanaklarından biri olan diyalektik ve tarihsel materyalizm kitabını çıkarmak önem kazanmıştır. Elbette bu yolla, ideolojik mücadelenin öneminin altını çizmeyi amaçlıyoruz.
İkinci neden, yenilgi öncesi döneme ilişkindir. Bugün ülkemizde, elimizdeki felsefe el kitapları bir anlamda pek çok eksiklik içermektedir. Eksikliklerin bir bölümü, özensiz çeviri ise, bir bölümü de yarım yüzyılı aşkın bir süredir Marksizm’de kök salan ekonomist mantıktır. Öyle ki; bu ekonomist mantık, diyalektiği, mekanik biçimde anlatmaya varmıştır.
Öte yandan bizler, devrimci mücadeleye devam edenler, ellerimizin altında materyallere ihtiyaç duyuyoruz. Bu amaçla, işçi ve öğrenci eğitiminde, bu kitabın kullanılabileceğini düşündük. Bu nedenle, başarabildiğimiz oranda kitabın dili üzerinde durulmuş, dil mümkün olduğunca sade biçimde kullanılmıştır.
Aynı amaçla, Marksizm-Leninizm’in sınıf savaşımında öznenin rolü konusundaki görüşleri üzerine vurgu yapılmıştır. Bu nedenle, örnekler mümkün olduğunca toplumsal olaylardan seçilmeye çalışılmıştır. Bu yolla felsefenin militan karakterinin daha da anlaşılır olabileceğini düşünüyoruz.
Ders notları, bir okur için, konuyla ilgili kaynaklar (özellikle Marx, Engels ve Lenin’in yazıları) okunmasın diye yazılmamıştır. Tersine, kitap belki bu çerçevede daha da derinleştirilecek bir eğitim çalışmasının temeli olabilirse başarıdır. Bu nedenle de, pek çok el kitabında yer alan bazı konular, başlık biçiminde bölümler hâlinde kitaba konmamıştır. Bu daha ileri bir okumayı gerekli kılmaktadır.
Okuyucuya, kaynaklara başvurması ve her bölümün sonundaki soruları yazılı yanıtlaması veya birden fazla kişi tarafından tartışılarak yanıtlanması önerilecektir. Ancak bu yolla yukarıda seçilen amaçlara ulaşılabileceğini düşünüyoruz.
Elinizdeki bu ikinci baskı, baştan sona gözden geçirilmiştir. Bir devrimci hareket olarak, bu ders notları ile, işçi ve emekçilere, öğrencilere ulaşıyoruz ve onlarla tartışıyoruz. En yeni siyasal savaşçının sorularını, görüşlerini bu yeni baskıyı hazırlarken dikkate almaya çalıştık. Bu nedenle, sadece bir bölüme değil, hemen her bölüme müdahale etmek zorunda kaldık. Özellikle kavramlara daha fazla dikkat ve özen gösterdik. Bazı noktalarda, daha açıklayıcı olmaya çalıştık. Geçmişin tortularını çağrıştıran bazı kavramları özenle temizlemeye çalıştık. Kuşku yok ki bu “kavramsal arınma” çok önemlidir. Hele ki konu felsefe ise. Elbette bunları yaparken, çalışmanın bir ders, tartışma notu olma özelliğini bozmadık. Bir felsefe kitabı kaleme almadık. Bu nedenle de, mümkün olduğunca açıklayıcı olurken, yine mümkün olduğunca çalışmayı kısa tutma kararımıza uymaya çalıştık.
Çalışmamızın ilk baskısının da, pek çok yerde kaynak olarak kullanıldığını biliyoruz ve bunu önemsiyoruz. Bu açıdan gelebilecek katkılara açığız. Zaten bu yeni baskı, bu katkıların da ürünüdür.
Eski metin esas olarak duruyor olsa da, pek çok yerde ilaveler yapılmıştır. Metin baştan sona gözden geçirilmiştir.
Umuyoruz ki, daha iyi bir ders notu hazırlamış olduk.

Kaldıraç Yayınevi, Temmuz 2009

İçindekiler

1. BÖLÜM: DİYALEKTİK MATERYALİZM

  • KONU 1: Felsefenin Temel Sorunu ve Felsefede Yöntem
  • KONU 2: Marksist Felsefenin Doğuşu ve Gelişimi
  • KONU 3: Madde ve Varoluş Biçimleri
  • KONU 4: Bilincin Özü ve Oluşumu
  • KONU 5: Bilgi Teorisi (Epistemoloji)
  • KONU 6: Diyalektik Materyalizmin Yasaları
  • KONU 7: Diyalektik Materyalizmin Kategorileri

2. BÖLÜM: TARİHSEL MATERYALİZM

  • KONU 8: Materyalist Tarih Anlayışının Özü
  • KONU 9: İnsan Toplumunun Tarihsel Biçimleri
  • KONU 10: Sınıflar ve Sınıf Savaşımı
  • KONU 11: Toplumun Politik Örgütleniş Tarzı: Devlet
  • KONU 12: Toplumsal Devrim